Алхалт бол хамгийн аюулгүй, хүртээмжтэй дасгалын нэг. Харин хойшоо алхах буюу “retro walking” нь уламжлалт урагш алхалтаас өөрөөр булчин, үе мөчид нөлөөлдөг онцлогтой. Өдөр бүр ердөө 5 минут хойшоо алхахад тойг (өвдөг) орчмын өвдөлт буурч, үенд хэт ачаалал өгөхгүйгээр гүйх, шатаар өгсөхтэй ойролцоо идэвхжил үүсгэдэг болохыг судалгаанууд харуулж байна.
Хойшоо алхах үед гуяны урд хэсгийн дөрвөн толгойт булчин (quadriceps) илүү идэвхжиж, өвдөгний үенд ирэх шахалтын хүч багасдаг. Journal of Biomechanics-д нийтлэгдсэн биомеханикийн судалгаанд хойш алхахад өвдөгний үе дээрх ачаалал урагш алхсанаас ялгаатай тархаж, урд хэсгийн өвдөлт (patellofemoral pain)-ийг бууруулах боломжтой гэж дурдсан байдаг. Энэ нь ялангуяа удаан зогсдог, шатаар их өгсөж урууддаг, эсвэл гүйдэг хүмүүсийн хувьд ач холбогдолтой.
Мөн Harvard Medical School-ийн тайлбарласнаар чиглэл өөрчилсөн алхалт нь тархи-булчингийн зохицуулалтыг идэвхжүүлж, тэнцвэр сайжруулахад тустай. Хойш алхах үед бид илүү анхаарал төвлөрүүлж, жижиг тогтворжуулагч булчингуудаа ажиллуулдаг. Ингэснээр зөвхөн булчин чангараад зогсохгүй, уналт бэртлээс сэргийлэх давхар ач холбогдолтой.
Энергийн зарцуулалтын хувьд ч сонирхолтой үр дүн бий. Mayo Clinic-ийн мэдээлснээр чиглэл өөрчлөн алхах нь зүрх судасны цохилтыг илүү хурдан нэмэгдүүлж, богино хугацаанд илүү их илчлэг шатаах боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, 5 минутын хойшоо алхалт нь энгийн алхалтаас илүү идэвхтэй ачаалал өгч, гүйх эсвэл шатаар өгсөхтэй төстэй зүрхний ачааллыг бий болгодог ч үенд ирэх цохилтын хүч (impact) харьцангуй бага байдаг.
Хэрхэн зөв хийх вэ?
-
Эхлээд тэгш, саадгүй зам сонгоно.
-
Нуруугаа цэх байлгаж, өвдгөө зөөлөн нугална.
-
Богино алхмаар аажмаар эхэлж, 1–2 минут дасгасны дараа хурдыг нэмэгдүүлж болно.
-
Боломжтой бол гүйлтийн зам (treadmill) дээр бариул түшиж хийх нь аюулгүй.
Гэхдээ архаг өвдөгний гэмтэл, тэнцвэрийн асуудалтай бол эхлээд эмч, хөдөлгөөн засалчтай зөвлөлдөх нь зүйтэй.
Эцэст нь хэлэхэд, өдөр бүрийн ердөө 5 минутын хойшоо алхалт нь тойгны өвдөлтийг намдаах, булчинг тэнцвэржүүлэх, зүрх судасны ачааллыг нэмэгдүүлэх зэрэг олон талын ашиг тустай. Хамгийн чухал нь — бага хугацаанд, бага ачааллаар илүү ухаалгаар дасгал хийж чадна гэсэн үг. Эрүүл мэнд заримдаа ердөө чиглэлээ өөрчлөхөөс эхэлдэг.
Энэхүү мэдээлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээ, мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөөг орлохгүй. Эрүүл мэндийн асуудалтай бол эмч эсвэл мэргэжлийн байгууллагад хандахыг зөвлөж байна. Манай мэдээллийг авах, гээхийн ухаантай уншаарай. Таньд талархлаа.
Эх сурвалж: Journal of Biomechanics
